Scheiden en het Juridisch Loket: waar kun je terecht?

Een scheiding brengt vaak veel vragen met zich mee. Wat gebeurt er met de woning, hoe worden bezittingen en schulden verdeeld en welke afspraken zijn nodig voor de kinderen? Het Juridisch Loket kan informatie geven over je rechten en mogelijke vervolgstappen. In dit artikel lees je wat het loket voor je kan betekenen en wanneer je een mediator of advocaat nodig hebt.

Wat doet het Juridisch Loket bij een scheiding?

Het Juridisch Loket geeft gratis juridische informatie en advies aan mensen die aan de voorwaarden voldoen. Je kunt er terecht met vragen over onder meer alimentatie, de verdeling van bezittingen, een ouderschapsplan en de juridische procedure bij een scheiding.

Het loket kan uitleggen welke regels op jouw situatie van toepassing kunnen zijn en welke stappen je kunt zetten. Het voert doorgaans niet zelf je scheiding uit en treedt niet op als jouw advocaat in een procedure. Afhankelijk van je vraag en persoonlijke situatie kan het loket je adviseren om contact op te nemen met bijvoorbeeld een mediator, advocaat of notaris.

Heb je een advocaat nodig om te scheiden?

In Nederland moet een verzoek tot echtscheiding bij de rechtbank worden ingediend door een advocaat. Dat geldt ook wanneer jij en je partner het over de scheiding eens zijn. Bij een gezamenlijk verzoek kan één advocaat jullie beiden begeleiden, zolang dat passend is en er geen belangenconflict ontstaat. Als jullie het niet eens zijn, kan ieder een eigen advocaat inschakelen.

Bij het beëindigen van een geregistreerd partnerschap gelden andere regels. Als jullie geen minderjarige kinderen hebben en het eens zijn over de beëindiging en de gevolgen daarvan, kan beëindiging soms buiten de rechtbank worden geregeld. Vraag juridisch advies om te bepalen welke procedure in jullie situatie geldt.

Welke afspraken moeten jullie maken?

Een scheiding is niet alleen een juridische procedure. Er moeten ook praktische en financiële afspraken worden gemaakt. Denk bijvoorbeeld aan:

• de verdeling van bezittingen, schulden en eventuele gezamenlijke rekeningen;
• de woning, hypotheek en woonlasten;
• partneralimentatie en, als er kinderen zijn, kinderalimentatie;
• de zorg- en opvoedingstaken en de verdeling van vakanties en feestdagen;
• pensioenrechten en andere financiële regelingen.

Hebben jullie samen minderjarige kinderen? Dan is een ouderschapsplan verplicht. Daarin leggen jullie onder andere afspraken vast over de zorg en opvoeding, informatie-uitwisseling en de kosten van de kinderen. De afspraken moeten aansluiten bij het belang van de kinderen.

Juridische hulp en gesubsidieerde rechtsbijstand

Kun je de kosten van een advocaat of mediator moeilijk betalen? Mogelijk kom je in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand, ook wel een toevoeging genoemd. De Raad voor Rechtsbijstand beoordeelt dit aan de hand van onder meer je inkomen en vermogen. Meestal betaal je zelf een eigen bijdrage. De voorwaarden en bedragen kunnen veranderen, dus controleer de actuele informatie bij de Raad voor Rechtsbijstand of vraag ernaar bij het Juridisch Loket.

Het Juridisch Loket kan, afhankelijk van je situatie, informatie geven over de mogelijkheden voor betaalbare juridische hulp. Het is verstandig om bij het eerste contact gegevens over je inkomen, vermogen en de aard van het conflict bij de hand te hebben.

Wanneer kan mediation helpen?

Als jullie bereid zijn met elkaar in gesprek te blijven, kan een mediator helpen om afspraken te maken. Een mediator is onpartijdig en begeleidt het gesprek, maar beslist niet voor jullie. Mediation kan helpen om samen oplossingen te vinden en afspraken zorgvuldig vast te leggen. Bij een echtscheiding is daarnaast nog steeds een advocaat nodig om het verzoek bij de rechtbank in te dienen.

Is er sprake van druk, bedreiging of huiselijk geweld? Dan is samen mediation doen niet altijd geschikt of veilig. Zoek in dat geval eerst onafhankelijk juridisch advies en passende hulp.

Zo bereid je je gesprek voor

Een goede voorbereiding maakt het makkelijker om gericht advies te krijgen. Noteer je vragen en verzamel, voor zover beschikbaar, relevante documenten zoals een samenlevingscontract of huwelijkse voorwaarden, gegevens over inkomen en schulden, informatie over de woning en eerdere afspraken over de kinderen.

Leg ook kort uit wat er al is afgesproken en waar jullie het niet over eens zijn. Zo kan een juridisch adviseur beter inschatten welke vervolgstap passend is.

Hulp zoeken bij een scheiding

Het Juridisch Loket kan een nuttig startpunt zijn als je wilt weten waar je juridisch staat en welke hulp mogelijk is. Het loket vervangt geen advocaat en kan niet iedere zaak volledig behandelen. Voor een echtscheidingsprocedure heb je een advocaat nodig; voor overleg over afspraken kan een mediator passend zijn. Welke route het beste is, hangt af van jullie situatie en van de mate waarin jullie het met elkaar eens zijn.

Controleer voor actuele informatie over contactmogelijkheden, voorwaarden en eventuele vergoedingen de officiële website van het Juridisch Loket en de Raad voor Rechtsbijstand.

 

8 Juridische Tips van het Juridisch Loket bij Scheiden

1. Verzamel alvast je trouwakte en financiële gegevens.
2. Controleer of je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt.
3. Maak bij minderjarige kinderen een ouderschapsplan.
4. Breng bezittingen, schulden en pensioen in kaart.
5. Vraag het Juridisch Loket welke hulp bij jouw situatie past.
6. Controleer of je recht hebt op gesubsidieerde rechtsbijstand.
7. Leg afspraken over geld en kinderen schriftelijk vast.
8. Vraag een advocaat welke stappen nodig zijn voor de rechtbank.

Verzamel alvast je trouwakte en financiële gegevens.

Verzamel alvast je trouwakte en financiële gegevens voordat je contact opneemt met het Juridisch Loket. Denk aan recente loonstroken, bankafschriften, informatie over spaargeld en schulden, je hypotheek en eventuele huwelijkse voorwaarden. Met deze documenten kan een juridisch adviseur je situatie sneller overzien en gerichter uitleggen welke stappen je kunt zetten bij je scheiding.

Controleer of je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt.

Controleer eerst of jullie getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben. Dat verschil is belangrijk, omdat de juridische procedure en de stappen die je moet zetten anders kunnen zijn. Bij een huwelijk is voor een echtscheiding altijd een advocaat nodig die het verzoek bij de rechtbank indient. Een geregistreerd partnerschap kan soms zonder rechter worden beëindigd, bijvoorbeeld als jullie het allebei eens zijn en geen minderjarige kinderen hebben. Twijfel je over jullie situatie of de juiste procedure? Vraag dan advies bij het Juridisch Loket of een juridisch professional.

Maak bij minderjarige kinderen een ouderschapsplan.

Hebben jullie samen minderjarige kinderen? Dan is een ouderschapsplan verplicht bij een echtscheiding. Leg hierin duidelijke afspraken vast over de zorg- en opvoedingstaken, de verdeling van vakanties en feestdagen, hoe jullie elkaar informeren over belangrijke zaken en hoe jullie de kosten van de kinderen regelen. Een helder plan geeft houvast aan jullie allebei en helpt om de belangen van de kinderen voorop te stellen. Het Juridisch Loket kan uitleg geven over de regels en aandachtspunten.

Breng bezittingen, schulden en pensioen in kaart.

Breng vóór je gesprek bij het Juridisch Loket jullie bezittingen, schulden en pensioenen zo volledig mogelijk in kaart. Denk aan bank- en spaarrekeningen, de woning en hypotheek, leningen, beleggingen en opgebouwde pensioenrechten. Verzamel waar mogelijk recente overzichten en noteer op wiens naam de zaken staan. Zo ontstaat een duidelijk beeld van jullie financiële situatie en kun je gerichter advies vragen over de verdeling bij de scheiding.

Vraag het Juridisch Loket welke hulp bij jouw situatie past.

Vraag het Juridisch Loket welke hulp het beste past bij jouw situatie. De medewerkers kunnen met je bespreken welke juridische stappen mogelijk zijn en of je bijvoorbeeld baat hebt bij advies van een advocaat of begeleiding door een mediator. Zo krijg je een duidelijker beeld van je opties en weet je waar je terechtkunt voor de volgende stap.

Controleer of je recht hebt op gesubsidieerde rechtsbijstand.

Controleer of je recht hebt op gesubsidieerde rechtsbijstand als je juridische hulp nodig hebt bij je scheiding. Of je hiervoor in aanmerking komt, hangt onder meer af van je inkomen en vermogen. De Raad voor Rechtsbijstand beoordeelt je aanvraag; meestal betaal je zelf nog een eigen bijdrage. Het Juridisch Loket kan je informeren over de mogelijkheden en je helpen bepalen waar je terechtkunt. Controleer de actuele voorwaarden en bedragen voordat je een aanvraag doet.

Leg afspraken over geld en kinderen schriftelijk vast.

Leg afspraken over geld en kinderen altijd schriftelijk vast, zodat voor jullie allebei duidelijk is wat er is afgesproken. Noteer bijvoorbeeld wie welke kosten betaalt, hoe de zorg voor de kinderen wordt verdeeld en hoe jullie omgaan met vakanties en bijzondere uitgaven. Een heldere vastlegging kan misverstanden en conflicten helpen voorkomen. Hebben jullie minderjarige kinderen, dan is een ouderschapsplan verplicht. Het Juridisch Loket kan uitleg geven over welke afspraken belangrijk zijn en waar je terechtkunt voor verdere hulp.

Vraag een advocaat welke stappen nodig zijn voor de rechtbank.

Vraag een advocaat welke stappen nodig zijn om je scheiding aan de rechtbank voor te leggen. Een advocaat kan uitleggen welke documenten je moet aanleveren, hoe het verzoek wordt ingediend en of er aanvullende afspraken nodig zijn, bijvoorbeeld over de kinderen, alimentatie of de verdeling van bezittingen. Zo weet je beter wat je kunt verwachten en voorkom je dat belangrijke informatie ontbreekt.